«در سونوگرافی گفتند پولیپ دارم؛ یعنی باردار نمی‌شوم؟» شنیدن نام پولیپ برای کسی که قصد بارداری دارد، ممکن است نگران‌کننده باشد. اما وجود پولیپ به‌تنهایی مساوی ناباروری نیست و هر پولیپی نیز به جراحی فوری نیاز ندارد. اندازه، محل، علائم، سن و برنامه باروری، همگی در تصمیم نقش دارند.
پولیپ رحم دقیقاً چیست؟
پولیپ آندومتر رشد موضعی بافت پوشاننده داخل رحم است. بیشتر پولیپ‌ها خوش‌خیم‌اند و ممکن است بدون علامت باشند. بعضی افراد لکه‌بینی بین دو قاعدگی، خونریزی نامنظم یا خونریزی شدیدتر را تجربه می‌کنند. گاهی نیز پولیپ اتفاقی در سونوگرافی بررسی ناباروری دیده می‌شود.
از آنجا که پولیپ در حفره رحم قرار دارد، ممکن است بسته به محل و اندازه با لانه‌گزینی تداخل پیدا کند؛ بااین‌حال نمی‌توان برای هر پولیپ یک اثر ثابت بر باروری در نظر گرفت.
آیا پولیپ کوچک هم باید برداشته شود؟
نه لزوماً. پزشک ممکن است در پولیپ کوچک و بدون علامت، به‌ویژه زمانی که نشانه نگران‌کننده دیگری وجود ندارد، پایش را انتخاب کند. در مقابل، خونریزی غیرطبیعی، احتمال تغییرات پیش‌سرطانی، سابقه ناباروری یا سقط و موقعیت پولیپ در حفره رحم می‌تواند کفه تصمیم را به سمت برداشتن آن ببرد. خونریزی پس از یائسگی نیازمند بررسی جدی‌تر است.
پولیپ را چگونه تشخیص می‌دهند؟
سونوگرافی واژینال معمولاً قدم اول است. سونوهیستروگرافی با تزریق مایع به حفره رحم می‌تواند حدود ضایعه را واضح‌تر کند. هیستروسکوپی نیز امکان مشاهده مستقیم داخل رحم و در صورت لزوم برداشتن پولیپ را فراهم می‌کند. اگر پزشک به بررسی بافت نیاز داشته باشد، نمونه برای پاتولوژی ارسال می‌شود.
برداشتن پولیپ پیش از آی‌یو‌آی چه فایده‌ای دارد؟
در برخی مطالعات، برداشتن پولیپ پیش از آی‌یو‌آی با افزایش احتمال بارداری بالینی همراه بوده است. بااین‌حال مرور کاکرین کیفیت شواهد موجود را پایین گزارش کرده و درباره اثر قطعی بر تولد زنده نمی‌توان با اطمینان سخن گفت. بنابراین بهتر است بیمار هم از فایده احتمالی آگاه باشد و هم از محدودیت شواهد.
قبل از آی‌وی‌اف چطور؟
برداشتن روتین هر پولیپ کوچک و بدون علامت پیش از تمام سیکل‌های آی‌وی‌اف، پشتوانه قطعی یکسانی ندارد. گاهی اندازه یا محل ضایعه، سابقه شکست درمان و نظر تیم ناباروری باعث می‌شود هیستروسکوپی پیشنهاد شود. تصمیم باید بر اساس تصویر واقعی رحم و برنامه انتقال جنین باشد، نه صرفاً عبارت «پولیپ» در گزارش سونوگرافی.
جراحی پولیپ چگونه انجام می‌شود؟
پولیپکتومی هیستروسکوپیک از راه دهانه رحم انجام می‌شود و معمولاً برشی روی شکم ندارد. پزشک با دوربین باریک وارد حفره رحم می‌شود و ضایعه را زیر دید مستقیم برمی‌دارد. این روش نسبت به برداشت کورکورانه، امکان هدف‌گیری دقیق‌تری دارد. نوع بی‌حسی یا بیهوشی به شرایط فرد و امکانات مرکز وابسته است.
پس از عمل ممکن است گرفتگی یا لکه‌بینی خفیف وجود داشته باشد. تب، درد شدید یا خونریزی قابل توجه نیاز به تماس با پزشک دارد. زمان مناسب اقدام به بارداری نیز باید با توجه به وسعت اقدام و نتیجه پاتولوژی تعیین شود.
پرسش‌های متداول
آیا پولیپ رحم سرطانی است؟
بیشتر پولیپ‌ها خوش‌خیم هستند؛ بااین‌حال خطر بدخیمی در همه افراد یکسان نیست و سن، خونریزی غیرطبیعی و عوامل خطر اهمیت دارند.
آیا پولیپ دوباره برمی‌گردد؟
عود امکان‌پذیر است. در صورت برگشت علائم یا برنامه درمان ناباروری، پزشک درباره نیاز به سونوگرافی مجدد تصمیم می‌گیرد.
آیا پولیپ با دارو از بین می‌رود؟
دارو ممکن است بعضی علائم را تغییر دهد، اما درمان قطعی ضایعه در صورت نیاز معمولاً برداشت هدفمند است.
جمع‌بندی
هدف از بررسی پولیپ، انجام جراحی برای همه نیست؛ هدف این است که مشخص شود آیا این ضایعه در وضعیت خاص شما مانع مهمی ایجاد می‌کند یا خیر. بررسی تخصصی حفره رحم پیش از تصمیم‌گیری درباره هیستروسکوپی یا انتقال جنین، مسیر منطقی‌تری است.
منابع علمی برای بررسی و ارجاع
1. منبع علمی 1: مشاهده منبع
2. منبع علمی 2: مشاهده منبع