چند ماه تلاش برای بارداری طبیعی است و از چه زمانی باید بررسی را شروع کرد؟
یکی از پرتکرارترین سؤال‌ها در مطب ناباروری این است: «چند ماه است اقدام کرده‌ایم؛ آیا باید نگران باشیم؟» پاسخ برای همه یکسان نیست. سازمان جهانی بهداشت در راهنمای جامع خود درباره پیشگیری، تشخیص و درمان ناباروری بر ارزیابی مرحله‌ای و مبتنی بر علت تأکید کرده است.
اگر زیر ۳۵ سال هستید
در فردی که سیکل قاعدگی نسبتاً منظم دارد و عامل خطر شناخته‌شده‌ای وجود ندارد، معمولاً بررسی ناباروری پس از حدود ۱۲ ماه رابطه منظم بدون جلوگیری و بدون وقوع بارداری آغاز می‌شود.
اگر ۳۵ سال یا بیشتر دارید
به دلیل تغییرات باروری با افزایش سن، معمولاً توصیه می‌شود بعد از حدود شش ماه تلاش ناموفق بررسی انجام شود. در سن بالاتر از ۴۰ سال، ممکن است منطقی باشد بررسی بدون چنین فاصله‌ای شروع شود.
چه کسانی نباید یک سال صبر کنند؟
وجود بعضی شرایط می‌تواند دلیل شروع زودتر بررسی باشد؛ از جمله قاعدگی بسیار نامنظم یا قطع قاعدگی، سابقه اندومتریوز، مشکلات شناخته‌شده لوله‌های رحمی، جراحی‌های لگنی، کاهش ذخیره تخمدان، سابقه شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی، احتمال مشکل باروری در مرد و سقط‌های مکرر. در این شرایط بهتر است زمان صرف «صبر کردن» نشود.
بررسی فقط مربوط به خانم نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تمام آزمایش‌ها ابتدا روی خانم انجام شود. ارزیابی استاندارد ناباروری باید در صورت وجود شریک مرد، بررسی عامل مردانه را نیز به‌صورت موازی در نظر بگیرد. ارزیابی اسپرم بخشی از بررسی پایه ناباروری است.
اولین بررسی‌ها معمولاً شامل چه چیزهایی است؟
بسته به شرایط فرد، پزشک ممکن است درباره سه موضوع اصلی بررسی انجام دهد: تخمک‌گذاری؛ رحم و لوله‌ها؛ و اسپرم. در صورت نیاز ذخیره تخمدان نیز با AMH یا شمارش فولیکول‌های آنترال ارزیابی می‌شود.
آیا هرچه آزمایش بیشتری بدهیم بهتر است؟
خیر. یکی از جهت‌گیری‌های مهم پزشکی مدرن در درمان ناباروری، جلوگیری از انجام تست‌های غیرضروری است. برای بررسی روتین ناباروری بدون دلیل مشخص، بسیاری از تست‌های ایمونولوژیک، ترومبوفیلی، بررسی‌های پیشرفته عملکرد اسپرم یا بیوپسی آندومتر به صورت روتین توصیه نمی‌شوند.
جمع‌بندی
هدف بررسی ناباروری این نیست که در اولین مراجعه ده‌ها آزمایش درخواست شود. هدف پیدا کردن محتمل‌ترین علت با کمترین بررسی غیرضروری و سپس انتخاب منطقی‌ترین مسیر درمان است.
مطالعه بیشتر
تفسیر آزمایش AMH و تفسیر آزمایش اسپرم
منابع علمی
راهنمای سازمان جهانی بهداشت درباره ناباروری؛ راهنمای ارزیابی باروری انجمن ASRM